Blog

Ürün Tasarımında Boş, Yükleniyor ve Hata Durumları

Sağlam bir kullanıcı akışı yalnızca verinin yüklendiği ideal ekranı değil; ilk kullanım, boş sonuç, yüklenme, kısmi veri, hata ve başarı durumlarını da tanımlar. Bu durumlar tasarım dosyasında yoksa ürün onları yine gösterecektir, fakat nasıl görüneceğine tarayıcı, işletim sistemi veya son anda geliştirici karar verecektir.

Yayın tarihi: Yazan: Kağan Giray Eroğlu

İdeal ekran neden tek başına yeterli değildir?

Bir ekranın gerçek kullanım süresinin önemli bir bölümü ideal durumda geçmez. Bağlantı yavaşlar, arama sonuç vermez, kullanıcı henüz veri eklememiştir veya servis isteği başarısız olur. Tasarım yalnızca dolu ekranı gösteriyorsa kullanıcı deneyiminin en kırılgan anları tanımsız bırakılmış olur.

Bir ekranın durumu, o ekranın süsü değil davranışıdır. Durum tanımlanmadan akış tamamlanmış sayılmaz.

Her akışta tasarlanması gereken 6 durum

DurumKullanıcının sorusuTasarımın cevabı
İlk kullanımBurada ne yapacağım?Kısa açıklama ve tek bir başlangıç eylemi
YükleniyorSistem çalışıyor mu?İlerlemenin sürdüğünü gösteren uygun geri bildirim
Boş sonuçNeden hiçbir şey yok?Nedeni açıklayan metin ve mümkünse sonraki adım
Kısmi veriEksik olan ne?Mevcut içeriği koruyan, eksik kısmı belirten yerel durum
HataNe oldu, şimdi ne yapabilirim?Anlaşılır neden, tekrar deneme veya alternatif yol
Başarıİşlem tamamlandı mı?Sonucu doğrulayan geri bildirim ve sonraki mantıklı adım

Boş durum yalnızca boş bir kutu değildir

Boş durum iki farklı nedenle oluşabilir: kullanıcı henüz içerik üretmemiştir ya da yaptığı filtre ve arama hiçbir sonuç döndürmemiştir. İlkinde kullanıcıyı içerik eklemeye yönlendirmek gerekir; ikincisinde filtreyi temizlemek veya sorguyu değiştirmek gerekir. Aynı görseli ve aynı mesajı iki durumda kullanmak, sorunun nedenini kullanıcıdan saklar.

  • Durumun neden boş olduğunu tek cümlede söyleyin.
  • Kullanıcının yapabileceği tek bir birincil eylem gösterin.
  • Eylem mümkün değilse sahte bir buton eklemek yerine beklentiyi açıklayın.
  • Arama ve filtre sonucundaki boşluğu, ilk kullanım boşluğundan ayırın.

Yüklenme geri bildirimi süreye göre seçilir

Her bekleme için aynı yüklenme göstergesi kullanılmamalı. Çok kısa işlemlerde gösterge ekranda parlamaya neden olabilir; içeriğin yapısı belliyse iskelet ekran yerleşimin sıçramasını engeller; birkaç saniyeyi aşan işlemlerde ise kullanıcının işlemin sürdüğünü ve ekrandan ayrılıp ayrılamayacağını bilmesi gerekir.

Tahmini süreUygun yaklaşımKaçınılması gereken
0-300 msÇoğu durumda gösterge göstermemekKısa süreli görsel yanıp sönme
300 ms-2 snİskelet ekran veya yerel göstergeTüm ekranı gereksiz yere kilitlemek
2-10 snAçık durum metni ve ilerleme geri bildirimiBelirsiz, sonsuz dönen gösterge
10 sn +Arka plan işlemi, bildirim veya gerçek ilerlemeKullanıcıyı açıklamasız bekletmek

Hata mesajı üç soruyu cevaplamalıdır

  1. Ne oldu? Teknik hata kodu yerine kullanıcı açısından sonucu söyleyin.
  2. Verilerim güvende mi? İşlemin tamamlanıp tamamlanmadığını belirsiz bırakmayın.
  3. Şimdi ne yapabilirim? Tekrar deneme, bilgiyi düzeltme veya destek alma yolunu gösterin.

Hata tüm ekranı ilgilendirmiyorsa tüm ekranı kapatmamalıdır. Örneğin profil fotoğrafı yüklenemediğinde kullanıcının geri kalan profil bilgilerini görmesini engellemek yerine, hatayı fotoğraf alanında göstermek daha doğru bir kurtarma yolu sağlar.

Geliştirmeye hazır tasarım teslimatı

Figma'da tek bir ideal ekran teslim etmek, davranış kararlarını geliştirme aşamasına ertelemektir. Her kritik ekran için durum matrisi hazırlanmalı; içerik, eylem, bileşen varyantı ve geçiş kuralı aynı yerde tanımlanmalıdır.

  • Bileşen varyantları: varsayılan, odak, devre dışı, yükleniyor, hata ve başarı
  • Gerçekçi uzunlukta örnek içerik ve metin taşması senaryoları
  • Mobil ve masaüstü için kırılma davranışları
  • Ekranlar arası geçişleri gösteren tıklanabilir prototip
  • Hangi hatanın yerel, hangisinin sayfa seviyesinde gösterileceğini belirten notlar

Sıkça sorulan sorular

Empty state (boş durum) nedir?

Boş durum, bir ekranın gösterecek verisi olmadığında kullanıcıya neden içerik bulunmadığını ve mümkünse sonraki adımı anlatan arayüz durumudur. İlk kullanım, boş arama sonucu ve yetki nedeniyle görünmeyen içerik aynı boş durum değildir; ayrı mesaj ve eylem gerektirir.

Skeleton ekran mı spinner mı kullanılmalı?

İçeriğin yerleşimi önceden biliniyor ve bekleme yaklaşık 300 milisaniyeden uzunsa skeleton ekran, yerleşim sıçramasını azaltır. Küçük ve yerel işlemlerde spinner yeterli olabilir. Uzun işlemlerde ise yalnızca spinner yerine açıklama veya gerçek ilerleme göstergesi gerekir.

İyi bir hata mesajı nasıl yazılır?

İyi bir hata mesajı ne olduğunu kullanıcı diliyle söyler, işlemin veya verinin durumunu netleştirir ve tekrar deneme, düzeltme ya da destek gibi uygulanabilir bir sonraki adım sunar. Teknik hata kodu gerekiyorsa ikincil bilgi olarak verilir.

Tasarım dosyasında hangi durumlar bulunmalı?

Her kritik akışta en az ilk kullanım, yükleniyor, boş sonuç, kısmi veri, hata ve başarı durumları bulunmalı. Etkileşimli bileşenlerde ayrıca varsayılan, odak, basılı ve devre dışı varyantları tanımlanmalıdır.

Projenizi birlikte başlatalım

Kısa formu doldurun, 12 saat içinde size dönüş yapalım. Her proje için özel çözüm sunuyoruz.

İletişime geç